ناسا يکي از تاريخي ترين پروژه هاي خود را به استاد ايراني MIT سپرده است. اين پروژه که ساخت ماهواره بررسي رطوبت خاک و متغيرهاي جوي است پس از5 سال توقف به توصيه آکادمي ملي علوم آمريکا از سرگرفته شد. پروفسور انتخابي درگفتگو با "مهر" به تشريح پروژه پرداخته است.

پروفسور دارا انتخابي گفت : طي سالهاي گذشته که شايد بالغ بر دو دهه مي شود عمدتا از داده هاي ثبت شده از ساير ماهواره ها و مدارگردها براي بررسي رطوبت خاک و متغيرهاي وابسته به آن استفاده مي کردم. اين داده ها عمدتا در هواشناسي و مهندسي آب کاربرد دارند اما پس از چند سال به اين نتيجه رسيدم که اين اطلاعات کافي نيستند و بايد به فکر ساخت ماهواره اي جديد با قابليتهاي متعدد بود.

وي افزود: پس از مطالعات گسترده به فکر ارائه طرحهايي درخصوص ساخت ماهواره اي جديد افتادم که حاصل آن ماهواره SAMP است. در اين فناوري نوين از ريز امواجي با فرکانس 4/1 گيگا هرتز استفاده مي شود.

اين دانشمند ايراني افزود : در فناوريهاي فعلي از ريز امواجي نظير نور مادون قرمز و نورهاي قابل رؤيت براي بررسي متغيرهاي جوي استفاده مي شود اما براي مشخص کردن ميزان رطوبت خاک مناسب نيستند و علت آن نيز اين است که جو زمين اين نوع امواج را از بين مي برد.

پروفسور انتخابي افزود : اما ريز موجي که در اين ماهواره مورد استفاده قرار مي دهيم از حساسيت بالايي براي بررسي سطح زمين برخوردار است و در عين حال اتمسفر نيز تأثيري بر آن نمي گذارد.

رئيس آزمايشگاه Parsons مهندسي و علوم زيست محيطي دپارتمان مهندسي محيط زيست دانشگاه MIT در ادامه به مهر گفت : از سال 2000 ميلادي همکاري ما با ناسا شروع شد. اين همکاري شامل حضور 14 دانشمند از اين آژانس و دانشگاه MIT بود. در ادامه تحقيقات اوليه با هدف پرتاب ماهواره در سال 2009 ميلادي آغاز شد.

وي افزود : ايده ما از ميان 20 پروژه پيشنهادي به ناسا برگزيده شده بود اما متأسفانه در سال 2005 ناسا مجبور شد تا به دليل نگرش گسترده خود به سوي بازگشت به ماه و سفر به مريخ بودجه هاي تحقيقاتي خود را تعديل کند و از اين رو پروژه اين ماهواره نيز به نوعي قرباني آن شد.

اين دانشمند ايراني افزود : اما در سال بعد از آن بود که آکادمي ملي علوم آمريکا به حمايت از پروژه ما درآمده و به ناسا توصيه کرد که با توجه به تداوم فرآيند گرمايش زمين و اهميت تحقيقات مربوط به محيط زيست زمين اين پروژه تداوم داشته باشد.

وي افزود : پروژه ساخت اين ماهواره اکنون شتاب جدي به خود گرفته و پيش بيني مي کنيم تا سال 2012 به مدار زمين پرتاب شود. با توجه به اينکه تنها 4 سال ديگر زمان باقي مانده تلاش تيم تحقيقاتي اين پروژه مضاعف شده است.

پروفسور انتخابي گفت: ماهواره SAMP با بودجه هنگفت 340 ميليون دلاري ساخته مي شود. اين ماهواره 600 کيلوگرم وزن داشته و از دو بخش راداري و راديومتري ساخته شده است. اين ماهواره همچون چتري در راکت جاسازي شده و پس از پرتاب به فضا باز مي شود.

وي ادامه داد : قرار است اين ماهواره در مدار 670 کيلومتري زمين قرار گيرد و SAMP هر 110 دقيقه از قطبهاي زمين عبور کرده و هر 2 تا 3 روز نيز تمام سطح زمين را مورد بررسي دقيق قرار مي دهد.

پروفسور انتخابي در خصوص اهميت بررسي رطوبت خاک گفت: بررسي رطوبت خاک در حکم آچار فرانسه اي براي بررسي دقيق چرخه هاي کربن، انرژي و آب در سراسر زمين است. رطوبت خاک متغيري است که اين سه چرخه را به يکديگر متصل مي کند. اين ارتباط از طريق کنترل بر تراوشات گياهان و تبخير صورت مي گيرد.

آزمايشگاه پيش رانش جت در پاسادناي کاليفرنيا مرکز فرماندهي اين پروژه در ناسا است. در اين ميان مرکز پرتابهاي فضايي گودارد ناسا نيز همکاريهاي لازم را با اين پروژه و پروفسور انتخابي دارد.

دارا انتخابي پروفسورموسسه تحقيقاتي آب دپارتمان مهندسي عمران و مهندسي محيط زيست استکهلم ودپارتمان زمين شناسي و هواشناسي و علوم نجومي است که در حدود 20 سال است که در آمريکا به تدريس در دانشگاههاي معتبري نظير MIT مشغول است.

توهمي وجود دارد به نام خود گوگل بيني، يعني اينکه بعد از مدتي که از آشنايي‌تان با اينترنت گذشت ممکن است کمتر به سراغ گوگل برويد و اغلب به دنبال اطلاعات مورد نظرتان در ميان منابعي که از قبل مي‌شناسيد مي‌گرديد. تفسيرش باشد براي بعد. فقط مطمئن هستم که لذت کشف منابع اطلاعاتي جديد، هر کسي را خوشحال خواهد کرد مخصوصا اگر که در سريع‌ترين زمان ممکن باشد و شما بعد از گوگل، دومين نفر باشيد.

گوگل آلرتز(Google Alerts) يکي از خدمات جالب شرکت گوگل است که از چشم‌ها دورمانده ولي استفاده از آن بي‌نهايت جالب و مفيد خواهد بود. اين سرويس به شما امکان مانيتور کردن جديدترين نتايج ثبت شده در بانک نتايج را مي‌دهد. به اين صورت که شما کليد واژه موردنظر تان را را مشخص مي‌کنيد و از گوگل مي‌خواهيد که تا مطالب مرتبط با اين واژه‌ها را که اخيرا ايندکس کرده است به صورت روزانه/ هفتگي/ ماهيانه از طريق ايميل برايتان ارسال کند.

اين سرويس براي مطالبي که کمتر عام هستند يا اينکه براي شما اهميت خاصي دارند بسيار مفيد خواهد و بود. مخصوصا که در وب فارسي کمتر شاهد سايت‌هاي مرکزي براي محتواي تخصصي‌تر مي بينم و در وبلاگ‌ها هم که غالبا نگاه‌هاي جامع وجود ندارد.

منبع: تبيان

ابوالاديان مي گويد : من خدمت حضرت امام حسن عسکري (ع ) مي کردم . نامه هاي آن حضرت را به شهرها مي بردم . در مرض موت ، روزي من را طلب فرمود و چند نامه اي نوشت به مدائن تا آنها را برسانم . سپس امام فرمود : پس از پانزده روز باز داخل سامره خواهي  شد و صداي گريه و شيون از خانه من خواهي شنيد ، و در آن موقع مشغول غسل دادن من خواهند بود . ابوالاديان به امام عرض مي کند : اي سيد من ، هرگاه اين واقعه دردناک روي  دهد ، امامت با کيست ؟ فرمود : هر که جواب نامه من را از تو طلب کند . ابوالاديان مي گويد : دوباره پرسيدم علامت ديگري به من بفرما . امام فرمود : هرکه بر من نماز گزارد . ابوالاديان مي گويد : باز هم علامت ديگري بگو تا بدانم . امام مي گويد : هر که بگويد که در هميان چه چيز است او امام شماست . ابوالاديان مي گويد : مهابت و شکوه امام باعث شد که نتوانم چيز ديگري  بپرسم . رفتم و نامه ها را رساندم و پس از پانزده روز برگشتم . وقتي به در خانه امام رسيدم صداي شيون و گريه از خانه امام بلند بود . داخل خانه امام ، جعفر کذاب برادر امام حسن عسکري  را ديدم که نشسته ، و شيعيان به او تسليت مي دهند و به امامت او تهنيت مي گويند . من از اين بابت بسيار تعجب کردم پيش رفتم و تعزيت و تهنيت گفتم . اما او جوابي نداد و هيچ سؤالي نکرد . چون بدن مظهر امام را کفن کرده و آماده نماز گزاردن بود ، خادمي آمد و جعفر کذاب را دعوت کرد که بر برادر خود نماز بخواند . چون جعفر به نماز ايستاد ، طفلي گندمگون و پيچيده موي ، گشاده دنداني مانند پاره ماه بيرون آمد و رداي جعفر را کشيد و گفت : اي عمو پس بايست که من به نماز سزاوارترم . رنگ جعفر دگرگون شد . عقب ايستاد . سپس آن طفل پيش آمد و بر پدر نماز گزارد و آن جناب را در پهلوي  امام علي النقي عليه السلام دفن کرد . سپس رو به من آورد و فرمود : جواب نامه ها را که با تو است تسليم کن . من جواب نامه را به آن کودک دادم . پس " حاجزوشا " از جعفر پرسيد : اين کودک که بود ، جعفر گفت : به خدا قسم من او را نمي شناسم و هرگز او را نديده ام . در اين موقع ، عده اي  از شيعيان از شهر قم رسيدند ، چون از وفات امام (ع ) با خبر شدند ، مردم به جعفر اشاره کردند . چند تن از آن مردم نزد جعفر رفتند و از او پرسيدند : بگو که نامه هايي که داريم از چه جماعتي است و مالها چه مقدار است ؟ جعفر گفت : ببينيد مردم از من علم غيب مي خواهند ! در آن حال خادمي از جانب حضرت صاحب الامر ظاهر شد و از قول امام گفت : اي مردم قم با شما نامه هايي  است از فلان و فلان و همياني ( کيسه اي ) که در آن هزار اشرفي است که در آن ده اشرفي است با روکش طلا . شيعياني که از قم آمده بودند گفتند : هر کس تو را فرستاده است امام زمان است اين نامه ها و هميان را به او تسليم کن . جعفر کذاب نزد معتمد خليفه آمد و جريان واقعه را نقل کرد . معتمد گفت : برويد و در خانه امام حسن عسکري (ع ) جستجو کنيد و کودک را پيدا کنيد . رفتند و از کودک اثري نيافتند . ناچار " صيقل " کنيز حضرت امام عسکري (ع ) را گرفتند و مدتها تحت نظر داشتند به تصور اينکه او حامله است . ولي هرچه بيشتر جستند کمتر يافتند . خداوند آن کودک مبارک قدم را حفظ کرد و تا زمان ما نيز در کنف حمايت حق است و به ظاهر از نظرها پنهان مي باشد . درود خداي بزرگ بر او باد .

منبع: www.tebyan.com

عوامل عفوني مختلف اعم از باکتري ها، ويروس ها و انگل ها، مي توانند باعث درگيري دستگاه گوارش انسان و مشکلات متعدد ناشي از آن شوند. اين مشکلات مي توانند از يک خارش ساده شبانه بر اثر ابتلا به نوعي انگل، تا اسهال هاي وحشتناک تظاهر کنند. اما يکي از برجسته ترين مواردي که در آن شعار معروف علم طب: " پيشگيري هميشه مؤثرتر از درمان است " صدق مي کند، همين مورد عفونت هاي گوارشي است.

دانش پزشکي، امروزه عامل انتقال بسياري از عوامل عفوني را اصطلاحاً  Fecal- Oral (مدفوعي ـ دهاني) شناسايي کرده است که يک گروه عمده از اين عوامل عفوني داراي اين ويژگي هستند که پس از اجابت مزاج بر روي دست باقي مي مانند و بعداً در موقع غذا خوردن و از طريق دهان وارد بدن مي شوند و ايجاد بيماري مي نمايند .

از اين جهت امروزه در همه ممالک پيشرفته اولين اصل بهداشتي که براي مقابله با عفونت هاي گوارشي به همگان (به خصوص کودکان) آموزش داده مي شود، شستشوي دست ها قبل از غذا خوردن و پس از اجابت مزاج است و به اين ترتيب تأثير نظافت دست ها در پيشگيري از گروه زيادي از بيمارهاي عفوني، باور نکردني است.

مقارنت اوقات نماز با سه وعده معمول غذايي (صبحانه و نهار و شام) يا حتي وعده هاي غذا هنگام روزه داري (سحر و افطار) سبب مي شود که شخص نمازگزار، موقع انجام وضو (که معمولا متعاقب اجابت مزاج نيز هست) خود به خود به شستشوي دست ها بپردازد و هر گونه عامل بيماري زاي عفوني را از دست هاي خويش بزدايد و در نتيجه موقع صرف غذا، هيچ عامل عفوني ناشي از دست هاي آلوده موفق به ايجاد بيماري در بدن او نشود.

در مطالب قبلي، پس از بحث کوتاه پيرامون برخي فوايد پزشکي اوقات نماز، به مقدمات نماز و طهارت نمازگزار توجه کرديم و برخي فايده هاي طبي مترتب بر آن را به اختصار اشاره نموديم. از جمله پيرامون اهميت نظافت دست و صورت که بر اثر نماز به انسان هديه مي گردد سخن گفتيم . اما در ادامه وضو ، فرمان الهي بر مسح سر و پا قرار گرفته است .(1)

هر چند مي توان در بعد نمادين و از ديدگاه زيبايي شناسي ، مسح سر و پا در پايان وضو را سمبلي جسم ، از سر تا پا و از فرق تا قدم به حساب آورد و به عنوان عاملي در ياد آوري پيوسته مسلمانان مبني بر نظافت تمام بدن تلقي کرد، اما در باره بيماري ها نيز مي توان به نکاتي چند توجه نمود .

پاها و سر انسان بر خلاف دست و صورت، از اعضايي هستند که در بخش قابل توجهي از شبانه روز پوشيده هستند، تا حدي که حتي خود نيز معمولا توجه کمي به آنها دارند .(2)

در ضمن وجوب مسح سر و پا فرصتي است براي برداشته شدن پوشش پا و سر و در معرض هوا و اکسيژن قرار گرفتن اين اعضاء که علاوه بر شادابي پوست، به نوبه خود مانع رشد ارگانيزم هاي بي هوازي در منافذ پوست خواهد شد.

البته لازم به توجه است که بسياري از بيماري هاي پوست (به ويژه عفونت ها) بوسيله غسل هاي متعدد اعم از واجب و مستحب که شخص نمازگزار در طول زندگي خود به جا مي آورد، قابل پيشگيري هستند که براي پرهيز از اطاله کلام تنها به همين اشاره بسنده مي کنيم.

آسم  يکي از شايع ترين بيماري هاي انسان است ، به طوري که شيوع آن در طب اطفال ، 5 تا 10 درصد کل کودکان تخمين زده مي شود؛ و اين بيماري در بسياري از آنها تا بزرگسالي نيز ادامه پيدا مي کند. بدين ترتيب کمتر کسي است که در دوران زندگي خود با بيماران مبتلا به آسم ، برخورد نکند و شاهد مشکلات مختلف آنان از جمله تنگي نفس ، سرفه  مداوم ، خس خس سينه و ... که گاهي به صورت حمله هاي شديد بيماري تظاهر مي کنند نباشد.

مطالعات علمي جديد بر گروه هاي سني مختلف مبتلا به آسم ، نشان دهنده آن است که در ايجاد بيماري آسم ، سه عامل برجسته ، مهمترين نقش را ايفا مي کنند ، اين سه عامل عبارت اند از :

1- ميکروب هايي که وارد دستگاه تنفسي انسان مي شوند ( عفونت ها )

2- عوامل حساسيت  زا ، از جمله گرد و غبار ، دود سيگار  ، گرده گياهان که ممکن است اين عوامل در مورد اشخاص مختلف متفاوت باشند.

3- مسائل رواني از جمله اضطراب  ، عصبانيت  ، غم و شادي ، تحقير، خنده  و حتي انتظار خوشايند شرکت در يک محفل اجتماعي مطلوب و به طور کلي استرس  هاي حاد و مزمن .

اما نقش عوامل رواني از ديدگاه ديگري نيز، توجه پزشکان را به خود ، جلب نموده است و آن تأثير تلقين بر آسم است ، چرا که در برخي از موارد، تلقين مي تواند موجب تسکين حمله هاي آسم شود : يک مثال مشهور در اين مورد ، مربوط به پزشکي است که مبتلا به آسم بود و براي گذراندن تعطيلات آخر هفته ، به هتل دور افتاده اي، در يک منطقه ييلاقي رفته بود ، در نيمه هاي شب او با يک حمله شديد آسم از خواب بيدار شد و کورمال کورمال به جستجوي کليد برق برآمد و وقتي از پيدا کردن آن عاجز شد ، نااميد کفش خود را برداشت و قصد پنجره را کرد و وقتي وجود شيشه اي را احساس کرد ، آن را شکست و نفس هاي عميقي کشيد و حمله آسمي او متوقف شد و شب آرامي را گذراند. ولي صبح روز بعد ، او با حيرت زياد دريافت که به جاي پنجره، آينه را شکسته است !

با توجه به اين قبيل شواهد مي توان آسم را نيز جزو بيماري هاي مورد بحث در طب روان تني ، به شمار آورد و نتيجه گرفت که چنانچه بيماران احساس امنيت رواني داشته باشند، قدم بزرگي در تسکين بيماري آنها برداشته شده است.

همچنين عفونت ها که خود يکي از عوامل برانگيزنده آسم مي باشند به وسيله شستشوي مجراي تنفس در وضو تا حدي قابل کنترل هستند . اين نکته را مي توان در مورد ساير عوامل حساسيت زا ، مثل گرد و خاک و گرده گياهان ( يعني دومين عامل برانگيزنده آسم ) نيز به نحوي صادق دانست. اما آنچه که در مورد تأثير نماز بر آسم، غير قابل انکار است، تأثير تنش زايي نماز و احساس امنيت رواني عميقي است که بر اثر آن حاصل مي شود و بي شک اثر التيام بخش بزرگي بر بروز سومين گروه از عوامل برانگيزنده آسم ، يعني عوامل رواني مي گذارد. به خصوص که تلقين سازنده و زندگي بخش توأم با نماز ، گهگاه باعث تسکين آسم يا پيشگيري از بروز حملات آن مي شوند .

ضمنا ديدگاه ويژه نمازگزار به زندگي در دنيا و ثبات شخصيت او باعث مي شود که نمازگزار در مقابل افت و خيزهاي غير منتظره زندگي ، نه چندان شاد و نه چندان غمگين شود ، و در نتيجه به حذف آن گروه از تغييرات هيجاني که مسبب تشديد آسم هستند ، از زندگي خود بپردازد.

www.tebyan.com

سلامت دستگاه ادراري انسان، به خصوص کليه ها، تأثير بي نهايت مهمي در ادامه حيات انسان دارند و بيماري کليوي از دردناک ترين و پر مخاطره ترين، گرفتاري هاي جسمي است.

در اين ميان عفونت دستگاه ادراري که يکي از شايع ترين علل مراجعه بيماران به مطب پزشکان مي باشد، علاوه بر آن که خود بخود و به تنهايي بيماري آزار دهنده اي است، گاهي سبب بروز بيماري هاي ديگر نيز در بدن انسان مي شود.

به عنوان مثال برخي عفونت هاي دستگاه ادراري مي توانند، گاهي باعث نارسا شدن و از کارافتادگي کليه شوند يا عفونت کليوي در خون و در نتيجه در تمام بدن پخش شود يا برخي عفونت ها ممکن است به ايجاد سنگ کليه در بيماران منتهي شوند، که همه اينها نشانه اهميت موضوع است.

ادرار پس از آنکه توسط دو کليه انسان توليد شد، توسط دو لوله موسوم به " حالب" که کليه ها را به مثانه وصل مي کنند، به مثانه تخليه مي شود تا بدان وسيله از بدن دفع گردد.

حال چنانچه مثانه به موقع از ادرار خالي نشود، ادرار از مثانه به حالب ها و حتي کليه باز مي گردد و همين "برگشت ادرار از مثانه به حالب ها، سبب ايجاد استعداد در فرد براي ابتلا به عفونت کليه مي شود" و به اين ترتيب کساني که در شبانه روز، بنا به هر علتي به ندرت ادرار مي کنند به طور جدي در معرض خطر هستند.

اما در رسايل فقهي توضيح المسائل، يکي از مبطلات وضو و نماز، خروج بول و غائط  و نفخ کليه (گاهي کليه ها را دردي مي گيرد شبيه به درد کليه اما شن يا سنگي در کليه ها يا مجاري ادراري وجود ندارد. اطباء سنتي معتقدند گاهي مقداري از گازها و حباب هاي هواي داخل خون از راه مويرگ ها به کليه منتقل شده و تجمع تعدادي از آنها در کليه ها حالتي را به نام نفخ کليه به وجود مي آورد)، از بدن انسان درج شده است و اين موضوع سبب مي شود که شخص نمازگزار و احياناً  "دائم الوضو"، براي پرهيز از ابطال عبادتش به طور معمول و بر حسب عادت ، قبل از وضو ، به تخليه ادرار بپردازد.(تعبيه توالت در مجاورت وضو خانه مساجد در واقع به منظور پاسخ به اين عادت پسنديده و سلامتي بخش صورت مي گيرد).

افسردگى (DEPRESSION) حالتى احساسى است که مشخصه‏اش اندوه، بى‏احساسى (APATHY) ، بدبينى (PESSIMISM) و احساس تنهايى است. اين بيمارى که امروزه از شيوع بالايى در ميان مراجعه کنندگان به کلينيک‏هاى روانپزشکى برخوردار است، داراى تظاهرات متنوع و زيادى بوده که از مهمترين آنها مى‏توان به اختلالات خواب اشاره نمود. تحقيقات نشان مى‏دهد 75 درصد از بيماران افسرده مشکلى در خواب (چه به صورت بى خوابى و چه پرخوابى) دارند و همچنين علايم اين بيماران در هنگام صبح تشديد مى‏شود. نکته جالب و قابل توجه و مورد بحث ما اين است که در اين بيماران چگالى (REM حرکت‏ سريع چشم) در نيمه اول خواب و همچنين کل زمان REM افزايش يافته و فاصله ميان به خواب رفتن تا شروع اولين دوره REM يعنى ( LATENCY - REM) کم شده و مرحله 4 خواب نيز کاهش مى‏يابد. (1)

پس به عبارت ساده‏تر مى‏توان گفت، افراد افسرده زمان بيشترى را در مرحله خواب REM به سر مى‏برند. يعنى به ميزان بيشترى نسبت ‏به سايرين خواب مى‏بينند.

حال ببينيم، اين موضوع چه ارتباطى با نماز صبح دارد، يعنى نماز صبح چه اثر درمانى مى‏تواند در اين بيماران داشته باشد؟

به طور متوسط 20 - 15 دقيقه طول مى‏کشد تا يک فرد معمولى به خواب رود. پس در عرض 45 دقيقه وارد مراحل 3 و 4 خواب شده که اين مراحل عميقترين مراحل خواب‏اند. يعنى بيشترين تحريک براى بيدار کردن فرد در اين مراحل لازم است. حدود 45 دقيقه پس از مرحله ‏4 است که نخستين دوره حرکات سريع چشم (REM) فرا مى‏رسد. هر چه از شب مى‏گذرد، دوره‏هاى REM طولانى‏تر و مراحل 3 و 4 کوتاه‏تر مى‏شود. بنابراين در اواخر شب، خواب شخص سبک‏تر شده و رؤياى بيشترى مى‏بيند (يعنى خواب REM اش بيشتر مى‏شود). پس قسمت اعظم خواب REM در ساعات نزديک صبح به وقوع مى‏پيوندد. و از طرفى ديديم که يکى از مشکلات مهم بيماران افسرده، افزايش يافتن طول خواب REM و خواب ديدن زياد است. از اين جهت ‏يک مبناى مهم در توليد داروهاى ضد افسردگى ايجاد داروهايى است که کاهش دهنده مرحله REM خواب باشند (از جمله داروهاى ضد افسردگى سه حلقه‏اى) .

علاوه بر اين يک روش درمانى جديد براى بيماران افسرده، بيدار نگه داشتن آن‏ها براى کاهش ميزان REM است، که بهترين شکل آن نماز صبح است. (2) زمان نماز صبح که مورد تاکيد قرآن و همچنين بسيارى از روايات بوده، سبب کاهش قابل توجه ميزان خواب REM در اشخاص مى‏شود. زيرا شخص نمازگزار که خود را ملزم به اقامه نماز صبح مى‏داند و بايد صبحگاه بيدار شود، پس در حقيقت جلوى ورود به مرحله قابل توجهى از REM را مى‏گيرد. از اين جهت ‏بيدارى صبحگاهى براى نماز خود به تنهايى مى‏تواند يک عامل مهم بدون عارضه در پيشگيرى از افسردگى مطرح باشد که بر تمام روش‌هاى درمانى دارويى و غير دارويى ارجح است، چرا که پيشگيرى بر درمان مقدم است .

لازم به ذکر است آثار روحى و روانى ايمان به خدا و اقامه نماز بسيار زياد است و نکات علمى بسيار شگرفى در اسرار سحر که مورد تاکيد فراوان اسلام نيز بوده، نهفته است که انسان با دانستن آنها از تمام وجود زمزمه مى‏کند؛

"اقم الصلوة لدلوک الشمس الى غسق اليل و قرءان الفجر ان قرءان الفجر کان مشهودا (3) ؛ نماز را از زوال آفتاب تا نهايت تاريکى شب برپا دار و (نيز) نماز صبح را، زيرا نماز صبح همواره (مقرون با) حضور (فرشتگان) است .

پى‏نوشت:

1 . روانپزشکى بالينى کاپلان، ترجمه دکتر مرسده سميعى و دکتر حسن رفيعى، ص‏152 .

2 . 40 نکته پزشکى پيرامون نماز، دکتر مجيد ملک محمدى، ص‏3 .

3 . الاسراء (17): 78 .

منبع: مجله پرسمان، شماره 15 .

www.tebyan.com

افزايش فشار خون يکي از شايع ترين دلايل مراجعه به پزشک در سرتاسر دنياست. به علت عوارض خطرناک و متعددي که اين بيماري براي بسياري از اعضاي بدن از جمله قلب، مغز، کليه و چشم و .. دارد، سعي و اهتمام فراواني در دانش پزشکي براي پيشگيري و کنترل اين بيماري وجود دارد.

در تمامي منابع معتبر علمي، براي پيشگيري از ابتلا به افزايش فشار خون و همچنين کنترل تعداد زيادي از بيماران که افزايش فشار خوني در حد خفيف يا متوسط دارند، رعايت برخي اصول و استفاده از درمان هاي غير دارويي توصيه مي شود. درمان هاي غير دارويي ضمن آن که هزينه چنداني را بر بيمار تحميل نمي کنند، در پايين آوردن فشار خون و ممانعت از بروز و پيشرفت آن مؤثرند.

چهار درمان اوليه و بسيار مهم غير دارويي که در منابع جديد علمي براي کنترل فشار خون مورد توجه قرار مي گيرند ، عبارتند از:

1. کاهش اضطراب و استرس

2. کاهش يا عدم مصرف الکل

3. کم کردن وزن

4. انجام ورزش هاي سبک به طور منظم در شبانه روز 

اما با توجه به نقش بسيار مهمي که نمازهاي واجب يوميه، در ايمن کردن انسان در مقابل استرس ها و مشکلات گوناگون زندگي ايفا مي کنند( از جمله تأثير نماز بر اضطراب که در قسمت هاي بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت ) و نيز با توجه به الزامي که نماز به شخص نمازگزار مبني بر عدم مصرف مشروبات الکلي مي دهد، مي توان اين امر را قدم مؤثري در پيشگيري و کنترل فشار خون تلقي کرد.

از طرفي نماز با حرکات موزون و قيام و قعود و رکوع و سجود منظمي توأم است که قابل مقايسه با يک نرمش سبک روزانه مشابه آنچه که در درمان هاي غير دارويي فشار خون توصيه مي شود، مي باشد. همچنين اگر به ياد آوريم که مسلمان نمازگزار، رو به قبله مکتبي نماز مي خواند که خداي آن مکتب از پُرخوري و شکم پارگي بيزار است و مثلاً "عالمان فربه و چاق را دشمن مي انگارد " متوجه خواهيم شد که هر چهار درمان غير دارويي مذکور، براي کنترل و پيشگيري افزايش فشار خون، در وراي احکام نوراني نماز نهفته است.

نويسنده : دکتر مجيد ملک محمدي

www.tebyan.com

"زخم معده" و"زخم اثني عشر" از شايع ترين موارد مراجعه ي افراد به پزشکان داخلي و جراحان به حساب مي آيد که در بروز اين مشکلات، عوامل مختلفي دخالت دارند. يکي از اين عوامل، وجود نوعي ميکروب به نام "هليکو باکتر پيلوري" مي باشد که در دستگاه گوارش عده زيادي از مبتلايان به زخم هاي گوارشي، ديده شده است.

اما اعتقاد عاميانه اي در فرهنگ ايراني وجود دارد، که مثلا وقتي مادرها يا مادربزرگ ها، از شلوغي و آزار بچه ها و نوه هاي خويش، به ستوه مي آيند، خطاب به آنها مي گويند: بس است ديگر! از دست تو زخم معده گرفتم!؟ صحت اين صحبت عاميانه يعني وجود ارتباط ميان غم و غصه و بروز زخم هاي گوارشي، توسط منابع علمي جديد کاملا تاييد مي شود:

"مشاهدات باليني طي ساليان طولاني نشان داده است، که علايم زخم هاي گوارشي ممکن است در اثر تغييرات هيجاني بيمار، يا تجربه شرايط استرس زاي مختلف، شروع يا تشديد شود."⁽¹⁾

در راستاي اين فکر، مطالعه اي که روي هزاران نفر از افراد خوانده شده براي خدمت سربازي در ايالات متحده آمريکا، انجام گرفته است، نشان مي دهد که  زخم هاي گوارشي بيشتر در افرادي پيدا مي شود که هم ميزان ترشحات معدي(به خصوص اسيد معده) در آنها بالاتر از حد طبيعي است، وهم دچار برخي واکنش هاي هيجاني هستند که باعث ايجاد زخم گوارشي درآنها مي شود.⁽²⁾

در اين مورد"فرانس الکساندر" به ترسيم شخصيت هاي خاصي از نظر رواني مي پردازد که زخم هاي گوارشي در آنها بيشتر بروز پيدا مي کند.⁽³⁾

به اين ترتيب اين مجموعه نکات را بايد در ايجاد تسکين رواني در مبتلايان به زخم هاي گوارشي، در نظر داشت.

با اين اوصاف مي توان توجيه کرد که عوامل تسکين دهنده ي روان،(به خصوص در صدر آنها عوامل مذهبي) مي توانند نقش عمده اي در کاهش دادن زمينه ابتلا به زخم هاي گوارش ايفا کنند و در اين مورد در کشور ما جاي تحقيق ها و پژوهش هاي جامع آماري، که به مقايسه معني دار ميان نمازگزاران و تارک الصلوه ها، در مورد ميزان ابتلا به بيماري هاي مورد بحث، در طب روان تني، از جمله زخم هاي گوارشي بپردازند، به شدت خالي است.

اما آنچه که با استناد به شواهد نظري مي توان استنتاج کرد(يعني با روشي که نويسنده اين مجموعه مقالات با توجه به امکانات محدود خود، ناگزير به آن بوده است) اين است که:

پي نوشت ها:

(1) مختصر روان پزشکي، تاليف: لينفوردـ ريس، مقاله اختلالات روان تني ترجمه دکتر مرتضي مهاجر صفحه 164

(2) همان منبع صفحه 166

(3) ترجمه سيناپس کاپلان ـ سادوک جلد سوم صفحه 209